މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތަށް އަޟްޙާ ޢީދުގެ ފޯރި!

ދުނިޔޭގެ ގިނަ ޤައުމުތަކެއްގައި ޢީދަކީ، ހަމައެކަނި ދީނީ މުނާސަބަތެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެ ބައެއްގެ ތާރީޚާއި، އަމިއްލަވަންތަކަމާއި، ޢާއިލީ އާދަކާދަތަކާއި، ކުޑައިރުގެ ހަނދާންތަކުގެ އިތުރުން ޤައުމީ ސަޤާފަތާވެސް ގުޅިފައިވާ އުފާވެރި ދުވަހެކެވެ. ބައެއް ޤައުމުތަކުގައި ރަސްމީ ކުލަގަދަ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ޢީދު ފާހަގަކުރަމުންދާއިރު، އަނެއްބައި ޤައުމުތަކުގައި މިއީ ވަރަށް އަސަރުގަދަ، ރޫޙާނީ އަދި މުޅި މުޖުތަމަޢު އެކަތިގަނޑަކަށްވާ ދުވަހެކެވެ.

ޢީދު ނަމާނު: ޢީދުގެ އެންމެ މާތް ރުކުން

ކޮންމެ ޤައުމެއްގައިވެސް ޢީދުގެ އެންމެ މުހިންމު އަދި އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކީ، ޢީދު ނަމާދެވެ. ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު، ހިނައިގަނެ އެމީހެއްގެ އަތުގައި އޮތް އެންމެ ރީތި ހެދުން ލައިގެން މުސްލިމުން މިސްކިތްތަކަށާއި، ހުސްބިންތަކަށް ޖަމާވަނީ ޢީދު ނަމާދުގެ ބޮޑު ޖަމާޢަތުގައި ބައިވެރިވުމަށެވެ. ނަމާދަށްފަހު އެކަކު އަނެކަކާ ސަލާމްކޮށް، ޢީދު މުބާރަކު ކިޔައި ތަހުނިޔާ ބަދަލު ކުރުމަކީ ހުރިހާ މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ވަރަށް ރީތި އާދައެކެވެ.

އެންމެން އެކީގައި ބޮޑު ޖަމާއަތުގައި ޢީދު ނަމާދުކުރުމަށްފަހު އޮންނަ އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، ޢާއިލާއާއި ރަޙުމަތްތެރިން އެކުގައި ޢީދު ސައިބޮއެ، އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކުރުމެވެ. ކޮންމެ ޤައުމެއްގައިވެސް މި އުފާވެރިކަން ފާޅުކުރުމަށް އެ ޤައުމަކަށް ޚާއްޞަ ސަޤާފީ ކަންތައްތަކެއް ކުރެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި މި ދުވަސް ފާހަގަކުރާ ގޮތްތަކަށް ބަލާއިރު، ކޮންމެ މުޖުތަމަޢަކުންވެސް ފެންނަނީ އެ ބައެއްގެ އަމިއްލަވަންތަކަމާއި އިސްލާމީ އަޚުލާޤު އެކުލެވިފައިވާ ހިތްގައިމު އާދަކާދަތަކެކެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި ބަލާލާނީ، އަހަރުމެންގެ މި ކުޑަކުޑަ ރާއްޖެއާއި އެހެން ޤައުމުތަކުގައި މި މުނާސަބާ ފާހަގަކުރާ ގޮތަށެވެ.

ތުރުކީވިލާތު

ތުރުކީވިލާތުގައި ޢީދު ފާހަގަކުރާ ގޮތް ވަރަށް ތަފާތެވެ. އެ ޤައުމުގައި މި ދުވަހަށް "ސެކަރް ބައިރާމީ" ނުވަތަ "ހަކުރު ޢީދު" އޭ ކިޔަނީ، ޢީދު ދުވަހު ގިނަ އަދަދަކަށް ފޮނިކާތަކެއްޗާއި މެޓާ ބޭނުންކުރާތީއެވެ. ތުރުކީގެ އާދަކާދައިގައި ކުޑަކުދިން ބޮޑެތި މީހުންނާ ސަލާމްކުރުމުން އެކުދިންނަށް މެޓާ ނުވަތަ ފައިސާ ދިނުމަކީ، ލާޒިމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެއެވެ. ގޭގެއަށް ޒިޔާރަތް ކުރާ މެހެމާނުންނަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އަރުވަނީ، މީރުވަސްދުވާ ކޮލޮންޔާއެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން ތުރުކީގެ މަޝްހޫރު ބަކްލާވާއާއި، އެކި ބާވަތްތަކުގެ ފޮނިކާ ތަކެތި ސުފުރާ މަތިން ފެނިގެންދެއެވެ. މުޅި ޤައުމުގެ މަގުތަކާއި މިސްކިތްތައް ބޮކިތަކުން ދިއްލާލައި، ވަރަށް ރަސްމީ ކުލަގަދަ މާޙައުލެއްގައި މި ދުވަސް ފާހަގަކުރެއެވެ.

އިންޑޮނޭޝިޔާ

އިންޑޮނޭޝިޔާގައި ޢީދަކީ، ވަރަށް ބޮޑު އިޖުތިމާޢީ ޙަރަކާތެކެވެ. އެ ޤައުމުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، "މުދިކް" އެވެ. މިއީ، ވަޒީފާ އަދާކުރުމަށާއި، ތަޢުލީމް ހާސިލްކުރުމަށް ރަށުން ބޭރުގައި އުޅޭ މީހުން ޢީދަށް އަމިއްލަ ރަށަށް ދިއުމެވެ. މިއީ، މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް ޢީދާ ގުޅިގެން ކުރާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ދަތުރުގެ ގޮތުގައި ބުނެއެވެ. ޢީދު ވިލޭރޭ މުޅި ރަށު ތެރޭގައި ބޮޑުބެރު ޖަހަމުން، ތަހުލީލާއި ތަކްބީރު ކިޔަމުން މަގުތަކުގައި ހިނގާލުންތައް ބާއްވައެވެ. ޢީދު ދުވަހު އެންމެ ޚާއްޞަ ކަމަކީ އެކަކު އަނެކަކާ ބައްދަލުކޮށް، މާޒީގައި ކޮށްފައިވާ ކުށްތަކަށް މަޢާފަށް އެދި، ގުޅުން އާލާކުރުމެވެ. ކެއުމުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ރުކުގެ ފަނުން ތައްޔާރު ކުރާ ބަތާއި މަސްރިހައަކީ އެމީހުންގެ ޢީދު ސުފުރާ ފަޅުފިލުވައިދޭ އެންމެ މުހިންމު ބާވަތްތަކެވެ.

މިޞްރު

މިޞްރުގައި ޢީދު ފާހަގަކުރަނީ ވަރަށް މިނިވަން، އުފާވެރި މާޙައުލެއްގައެވެ. ޢީދު ނަމާދަށްފަހު ކުޑަކުދިންނަށް ޢީދު ފައިސާ ބެހުމަކީ، ކޮންމެހެން ކުރާ ކަމެކެވެ. މިޞްރުގެ މަގުތަކުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ކުޅޭ އެއްޗެހި ވިއްކާ މީހުންނާއި، ފުއްޕާހަން ފުމޭ މީހުން ގިނަވެ، މުޅި ސަރަޙައްދު އޮންނަނީ ކާނިވަލެއް ފަދައިންނެވެ. ޢީދަށް ޚާއްޞަކޮށް ތައްޔާރު ކުރާ "ކަހްކް" ނަމަކަށް ކިޔާ ފޮނި ބިސްކޯދަކީ، މިޞްރުގެ ޢީދުގެ ރަމްޒެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ނީލަ ކޯރުގައި ދުއްވާ ކުދި ބޯޓުތަކުގައި ލަވަޖަހައި ނަށައި، އުފާ ފާޅުކުރުމަކީ މިޞްރު މީހުންގެ ވަރަށް ޚާއްޞަ އާދައެކެވެ. މިއީ، އެމީހުންގެ ތާރީޚާއި ގުޅިފައިވާ ވަރަށް މަޖާ އަދި އުފާވެރި ވަގުތުތަކެކެވެ.

މޮރޮކޯ

މޮރޮކޯގައި ޢީދު ފާހަގަކުރާއިރު، އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނަނީ އެމީހުންގެ ސަޤާފީ ރީތިކަމެވެ. ފިރިހެނުން "ޖެލާބާ" ނަމަކަށް ކިޔާ ދިގު ހެދުމާއި، ސަޤާފީ ފައިވާނަށް އާރާއިރު، އަންހެނުން ތިބެނީ ކުލަގަދަ ކަފްތާން ތަކުގައެވެ. ޢީދު ދުވަހު ހެނދުނު ސައި މޭޒުމަތީގައި މޮރޮކޯގެ މަޝްހޫރު މިންޓް ޓީއާއި ތަފާތު ވައްތަރުގެ ރޮށި ހުރެއެވެ. ޢާއިލާގެ އެންމެން އެކުގައި މެންދުރުގެ ކެއުމަށް ސަޤާފީ ކެއުންތައް ބޭނުންކުރެއެވެ. މޮރޮކޯ މީހުންނަކީ، މެހެމާންދާރީއަށް ވަރަށް ލޯބިކުރާ ބަޔަކަށްވާތީ، ކޮންމެ ގެއެއްގެ ދޮރުވެސް ހުންނަނީ ޒިޔާރަތް ކުރާ މީހުންނަށް ހުޅުވާލާފައެވެ. މިއީ، އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙްތިރާމް ކުރުމާއި، އޯގާތެރިކަން އިސްކުރާ ދުވަހެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެ

މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތާއި ޚިލާފަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢީދު ފާހަގަކުރުމަކީ، މުޅި ރަށް އެކަތިގަނޑަކަށް ވެގެން ކުރާ ކަމެކެވެ. ޢީދު ނަމާދަށްފަހު، ރަށުގެ އެންމެން އެކުގައި ޢީދު ސައި ބާއްވައެވެ. ރާއްޖޭގެ ޢީދުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ ސިފައަކީ، ފޯރިގަދަ ސަޤާފީ ކުޅިވަރުތަކެވެ. ބޮޑުމަސް ބޭނުމާއި، މާލި ނެށުމާއި، ކޯޑި ކެނޑުން ފަދަ ކުޅިވަރުތަކަކީ، ދިވެހިންގެ ތާރީޚާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. ބޮޑުބެރުގެ ހަމައާއެކު ރަށުތެރޭގައި ކުރިޔަށްގެންދާ ހަރަކާތްތަކުން މުޅި ރަށަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދެއެވެ. ފަހަކަށް އައިސް ކުލަ ޖެހުމާއި، ފެންކުޅި ކުޅުމަކީވެސް ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ވަރަށް ބޮޑު ތަރުޙީބެއް ލިބިފައިވާ ކަންކަމެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ތެރެއިންވެސް ފެންނަނީ، ދިވެހިންގެ އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަމެވެ.

މުޅި ދުނިޔެއަށްވެސް އުފާވެރި މުނާސަބަތެއް!

ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ބިތެއްގައި ޢީދު ފާހަގަކުރި ނަމަވެސް، އޭގެ އަސްލު މަޤްޞަދަކީ އެކަކު އަނެކަކަށް މަޢާފު ކުރުމާއި، އެއްބައިވަންތަކަމާއި، އެކުވެރިކަން އާލާކުރުމެވެ. ކޮންމެ ޤައުމެއްގެ ސަޤާފަތާއި އާދަކާދަ ތަފާތުވިޔަސް، މިއީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތް އެއްބައިވަންތަކޮށްދޭ، އުފާވެރިކަމުން ހިތްތައް ފުރާލަދޭ މުޤައްދަސް ދުވަހެކެވެ. ކޮންމެ ޤައުމެއްގެ އާދަކާދައިންވެސް ފެނިގެންދަނީ އިސްލާމީ ރޫޙާއި، އެ ބައެއްގެ އަމިއްލަ ސަޤާފަތުގެ މުއްސަނދި ކަމެވެ. މިއީ، ހަމައެކަނި ކެއުމާއި ބުއިމެއް ނޫނެވެ. ޢާއިލީ ގުޅުންތައް ބަދަހިކޮށް، އިންސާނިއްޔަތުކަން ދިރުވައި އާލާކުރާ މުނާސަބަތެކެވެ.